Δευτέρα, 21 Μαρτίου 2011

Οδυσσέας Ελύτης: Ομιλία κατά την απονομή του Βραβείου Νόμπελ (Στοκχόλμη, 8/12/1979)


Κύριοι ακαδημαϊκοί

Κυρίες και κύριοι

Ας μου επιτραπεί, παρακαλώ, να μιλήσω στο όνομα της φωτεινότητας και της διαφάνειας. Επειδή οι ιδιότητες αυτές είναι που καθορίσανε τον χώρο μέσα στον οποίο μου ετάχθη να μεγαλώσω και να ζήσω. Και αυτές είναι που ένιωσα, σιγά - σιγά, να ταυτίζονται μέσα μου με την ανάγκη να εκφρασθώ. Είναι σωστό να προσκομίζει κανείς στην τέχνη αυτά που του υπαγορεύουν η προσωπική του εμπειρία και οι αρετές της γλώσσας του. Πολύ περισσότερο όταν οι καιροί είναι σκοτεινοί και αυτό που του υπαγορεύουν είναι μια όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ορατότητα.



Δεν μιλώ για τη φυσική ικανότητα να συλλαμβάνει κανείς τ' αντικείμενα σ' όλες τους τις λεπτομέρειες αλλά για τη μεταφορική, να κρατά την ουσία τους και να τα οδηγεί σε μια καθαρότητα τέτοια που να υποδηλώνει συνάμα την μεταφυσική τους σημασιολογία. 0 τρόπος με τον οποίο μεταχειρίστηκαν την ύλη οι γλύπτες της Κυκλαδικής περιόδου, που έφτασαν ίσια-ίσια να ξεπεράσουν τηv ύλη, το δείχνει καθαρά. Όπως επίσης, ο τρόπος που οι εικονογράφοι του Βυζαντίου επέτυχαν από το καθαρό χρώμα να υποβάλλουν το "θείο".

Μια τέτοια, διεισδυτική και συνάμα μεταμορφωτική επέμβαση μέσα στην πραγματικότητα επεχείρησε πιστεύω ανέκαθεν και κάθε υψηλή ποίηση. Όχι να αρκεστεί στο "νυν έχον" αλλά να επεκταθεί στο "δυνατόν γενέσθαι" . Κάτι που, είναι η αλήθεια, δεν εκτιμήθηκε πάντοτε. Ίσως γιατί οι ομαδικές νευρώσεις δεν το επέτρεψαν. Ίσως γιατί ο ωφελιμισμός δεν άφησε τα μάτια των ανθρώπων ανοιχτά όσο χρειάζεται. Η ομορφιά και το φως συνέβη να εκληφθούν άκαιρα ή ανώδυνα. Και όμως. Η διεργασία που απαιτείται για να φτάσει κανείς στο σχήμα του Αγγέλου είναι, πιστεύω, πολύ πιο επώδυνη από την άλλη που εκμαιεύει όλων των λογιών τους Δαίμονες.

Βέβαια υπάρχει το αίνιγμα. Βέβαια υπάρχει το μυστήριο. Αλλά το μυστήριο δεν είναι μια σκηνοθεσία που επωφελείται από τα παιχνίδια της σκιάς και του σκότους για να μας εντυπωσιάσει απλώς. Είναι αυτό που εξακολουθεί να παραμένει μυστήριο και μέσα στο απόλυτο φως. Είναι τότε που προσλαμβάνει την αίγλη εκείνη που ελκύει και που την ονομάζουμε Ομορφιά. Την Ομορφιά που είναι μια οδός - η μόνη ίσως οδός προς το άγνωστο μέρος του εαυτού μας, προς αυτό που μας υπερβαίνει. Επειδή αυτό είναι στο βάθος η ποίηση: η τέχνη να οδηγείσαι και να φτάνεις προς αυτό που σε υπερβαίνει.

Από τα μυριάδες μυστικά σήματα, που μ' αυτά είναι διάσπαρτος ο κόσμος και που αποτελούν άλλες τόσες συλλαβές μιας άγνωστης γλώσσας, να συνθέσεις λέξεις και από τις λέξεις φράσεις που η αποκρυπτογράφησή τους να σε φέρνει πιο κοντά στην βαθύτερη αλήθεια.

Πού λοιπόν βρίσκεται σε έσχατη ανάλυση η αλήθεια; Στην φθορά και στον θάνατο που διαπιστώνουμε κάθε μέρα γύρω μας ή στη ροπή που μας ωθεί να πιστεύουμε ότι αυτός ο κόσμος είναι ακατάλυτος και αιώνιος; Είναι φρόνιμο να αποφεύγουμε τις μεγαλεπήβολες εκφράσεις, το ξέρω. Οι κατά καιρούς κοσμολογικές θεωρίες τις χρησιμοποίησαv, ήρθαν σε σύγκρουση, ακμάσανε, πέρασαν. Η ουσία όμως έμεινε, μένει. Και η Ποίηση, που εγείρεται στο σημείο όπου ο ορθολογισμός καταθέτει τα όπλα του για να τ' αναλάβει εκείνη και να προχωρήσει μέσα στην απαγορευμένη ζώνη, ελέγχεται να είναι ίσια-ίσια εκείνη που προσβάλλεται λιγότερο από τη φθορά. Διασώζει σε καθαρή μορφή τα μόνιμα, τα βιώσιμα στοιχεία που καταντούν δυσδιάκριτα μέσα στο σκότος της συνείδησης όπως τα φύκια μέσα στους βυθούς των Θαλασσών. Να γιατί μας χρειάζεται η διαφάνεια. Για να διακρίνουμε τους κόμπους στο νήμα που μες από τους αιώνες τεντώνεται και μας βοηθεί να σταθούμε όρθιοι πάνω σ' αυτή τη γη.

Από τον Ηράκλειτο έως τον Πλάτωνα και από τον Πλάτωνα έως τον lησού διακρίνουμε αυτό το "δέσιμο" που φτάνει κάτω από διάφορες μορφές ως τις ημέρες μας και που μας λέει περίπου το ίδιο: ότι εντός του κόσμου τούτου εμπεριέχεται και με τα στοιχεία του κόσμου τούτου ανασυντίθεται ο άλλος κόσμος, ο "πέραν", η δεύτερη πραγματικότητα, η υπερτοποθετημένη επάνω σ' αυτήν όπου παρά φύσιν ζούμε. Είναι μια πραγματικότητα που τη δικαιούμαστε και που από δική μας ανικανότητα δεν αξιωνόμαστε.

Δεν είναι διόλου τυχαίο ότι σε εποχές υγιείς το Κάλλος ταυτίσθηκε με το Αγαθόν και το Αγαθόν με τον Ήλιο. Κατά το μέτρο που η συνείδηση καθάρεται και πληρούται με φως, τα μελανά σημεία υποχωρούν και σβήνουν αφήνοντας κενά που - όπως ακριβώς στους φυσικούς νόμους - τα αντίθετά τους έρχονται να πληρώσουν τη Θέση τους. Κι αυτό, με τέτοιον τρόπο που τελικά το δημιουργημένο αποτέλεσμα να στηρίζεται και στις δύο πλευρές, Θέλω να πω στο "εδώ" και στο "επέκεινα". Ο Ηράκλειτος δεν είχε ήδη μιλήσει για μιαν "εκ των διαφερόντων καλλίστην αρμονίην";

Εάν είναι ο Απόλλων ή η Αφροδίτη, ο Χριστός ή η Παναγία, που ενσαρκώνουν και προσωποποιούν την ανάγκη να δούμε υλοποιημένο εκείνο που σε ορισμένες στιγμές διαισθανόμαστε, δεν έχει σημασία. Σημασία έχει η αναπνοή της αθανασίας που μας επιτρέπουν. Η Ποίηση οφείλει, κατά την ταπεινή μου γνώμη, πέραν από συγκεκριμένα δόγματα, να επιτρέπει αυτή την αναπνοή .

Πώς να μην αναφερθώ εδώ στον Φρειδερίκο Χαίλντερλιν, τον μεγάλο ποιητή που με το ίδιο πνεύμα εστράφηκε προς τους Θεούς του Ολύμπου και προς τον Ιησού; Η σταθερότητα που έδωσε σ' ένα είδος οράματος είναι ανεκτίμητη. Και η έκταση που μας αποκάλυψε μεγάλη. Θα έλεγα τρομακτική. Αυτή άλλωστε είναι που τον έκανε, όταν μόλις ακόμη άρχιζε το κακό που σήμερα μας πλήττει, ν' ανακράξει: Wozu Dichter in durftiger Zeit!

Oι καιροί, φευ, εστάθηκαν ανέκαθεν για τον άνθρωπο durftiger. Αλλά και η ποίηση ανέκαθεν λειτουργούσε. Δύο φαινόμενα προορισμένα να συνοδεύουν την επίγεια μοίρα μας και που το ένα τους αντισταθμίζει το άλλο. Πώς αλλιώς. Αφού και η νύχτα και τ' άστρα μας γίνονται αντιληπτά χάρη στον ήλιο. Με τη διαφορά ότι ο ήλιος, κατά τη ρήση του αρχαίου σοφού, εάν υπερβεί τα μέτρα καταντά "ύβρις". Χρειάζεται να βρισκόμαστε στη σωστή απόσταση από τον ηθικόv ήλιο, όπως ο πλανήτης μας από τον φυσικόν ήλιο, για να γίνεται η ζωή επιτρεπτή. Mας έφταιγε άλλοτε η αμάθεια. Σήμερα μας φταίει η μεγάλη γνώση. Δεν έρχομαι μ' αυτά που λέω να προστεθώ στην μακρά σειρά των επικριτών του τεχνικού μας πολιτισμού. Μια σοφία παλαιή όσο και η χώρα που μ' εξέθρεψε, μ' εδίδαξε να δέχομαι την εξέλιξη, να χωνεύω την πρόοδο μαζί με όλα της τα παρεπόμενα, όσο δυσάρεστα και αν μπορεί να είναι αυτά.

Τότε όμως η Ποίηση; Τι αντιπροσωπεύει μέσα σε μια τέτοια κοινωνία; Απαντώ: τον μόνο χώρο όπου η δύναμη του αριθμού δεν έχει πέραση. Και ακριβώς, η εφετεινή απόφασή σας να τιμήσετε στο πρόσωπό μου την ποίηση μιας μικρής χώρας δείχνει σε πόσο αρμονική ανταπόκριση βρίσκεστε με την χαριστική αντίληψη της τέχνης, την αντίληψη ότι η τέχνη είναι η μόνη εναπομένουσα πολέμιος της ισχύος που κατήντησε να έχει στους καιρούς μας η ποσοτική αποτίμηση των αξιών.

Είναι, το ξέρω, άτοπο ν' αναφέρεται κανείς σε προσωπικές περιπτώσεις. Και ακόμη πιο άτοπο να επαινεί το σπίτι του. Είναι όμως κάποτε απαραίτητο, στον βαθμό που αυτά βοηθούν να δούμε πιο καθαρά μιαν ορισμένη κατάσταση πραγμάτων. Και είναι σήμερα η περίπτωση. Μου εδόθηκε, αγαπητοί φίλοι, να γράφω σε μια γλώσσα που μιλιέται μόνον από μερικά εκατομμύρια ανθρώπων. Παρ' όλ' αυτά, μια γλώσσα που μιλιέται επί δυόμισι χιλιάδες χρόνια χωρίς διακοπή και μ' ελάχιστες διαφορές. Η παράλογη αυτή, φαινομενικά, διάσταση, αντιστοιχεί και στη υλικο-πνευματική οντότητα της χώρας μου. Που είναι μικρή σε έκταση χώρου και απέραντη σε έκταση χρόνου. Και το αναφέρω όχι διόλου για να υπερηφανευθώ αλλά για να δείξω τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας ποιητής όταν χρησιμοποιεί για τα πιο αγαπημένα πράγματα τις ίδιες λέξεις που χρησιμοποιούσαν μια Σαπφώ ή ένας Πίνδαρος π.χ. - χωρίς ωστόσο να έχει το αντίκρισμα που είχαν εκείνοι επάνω στην έκταση της πολιτισμένης τότε ανθρωπότητας. Εάν η γλώσσα αποτελούσε απλώς ένα μέσον επικοινωνίας, πρόβλημα δεν θα υπήρχε. Συμβαίνει όμως ν' αποτελεί και εργαλείο μαγείας και φορέα ηθικών αξιών. Προσκτάται η γλώσσα στο μάκρος των αιώνων ένα ορισμένο ήθος. Και το ήθος αυτό γεννά υποχρεώσεις. Χωρίς να λησμονεί κανείς ότι στο μάκρος εικοσιπέντε αιώνων δεν υπήρξε ούτε ένας, επαναλαμβάνω ούτε ένας, που να μην γράφτηκε ποίηση στην ελληνική γλώσσα. Nα τι είναι το μεγάλο βάρος παράδοσης που το όργανο αυτό σηκώνει. Το παρουσιάζει ανάγλυφα η νέα ελληνική ποίηση.

Η σφαίρα που σχηματίζει η νέα ελληνική ποίηση έχει, θα μπορούσε να πει κανείς, όπως κάθε σφαίρα δύο πόλους: τον βόρειο και τον νότιο. Στον ένα τοποθετείται ο Διονύσιος Σολωμός που από την άποψη της εκφραστικής επέτυχε - προτού υπάρξει ο Mallarmé στα ευρωπαϊκά γράμματα - να χαράξει με άκρα συνέπεια και αυστηρότητα την αντίληψη της καθαρής ποίησης με όλα της τα παρεπόμενα: να υποτάξει το αίσθημα στη διάνοια, να εξευγενίσει την έκφραση και να δραστηριοποιήσει όλες τις δυνατότητες του γλωσσικού οργάνου προς την κατεύθυνση του Θαύματος. Στον άλλο πόλο, τοποθετείται ο K. Π. Καβάφης, αυτός που παράλληλα με τον T. S. Eliot έφτασε στην άκρα λιτότητα, στη μεγαλύτερη δυνατή εκφραστική ακρίβεια, εξουδετερώνοντας τον πληθωρισμό στην διατύπωση των προσωπικών του βιωμάτων.

Ανάμεσα στους δύο αυτούς πόλους κινήθηκαν οι μεγάλοι μας άλλοι ποιητές, ο Ανδρέας Κάλβος, ο Κωστής Παλαμάς, ο Άγγελος Σικελιανός, ο Νίκος Καζαντζάκης, ο Γιώργος Σεφέρης, άλλος λιγότερο άλλος περισσότερο προς το ένα ή το άλλο από τα δύο άκρα. Αυτή είναι μια πρόχειρη και όσο γίνεται πιο σχηματική χαρτογράφηση του νεοελληνικού ποιητικού λόγου. Το πρόβλημα για μας που ακολουθήσαμε, ήτανε να επωμιστούμε τα υψηλά διδάγματα που μας κληροδότησαν και, ο καθένας με τον τρόπο του, να τ' αρμόσουμε πάνω στη σύγχρονη ευαισθησία. Πέραν από τα όρια της τεχνικής, οφείλαμε να φτάσουμε σε μια σύνθεση που από το ένα μέρος ν' αναχωνεύει τα στοιχεία της ελληνικής παράδοσης και από το άλλο να εκφράζει τα κοινωνικά και ψυχολογικά αιτήματα της εποχής μας. Με άλλα λόγια, να φτάσουμε να προβάλλουμε τον τύπο του "Ευρωπαίου - Έλληνα". Δεν μιλώ για επιτυχίες, μιλώ για προσπάθειες. Οι κατευθύνσεις είναι που έχουν σημασία για τον μελετητή της Λογοτεχνίας.

Πώς όμως ν' αναπτυχθούν οι κατευθύνσεις αυτές ελεύθερα όταν οι συνθήκες της ζωής είναι στις ημέρες μας εξοντωτικές για τον δημιουργό; Και πώς να διαμορφωθεί η πνευματική κοινότητα, όταν οι φραγμοί των γλωσσών ορθώνονται αξεπέραστοι; Σας γνωρίζουμε και μας γνωρίζετε από το 20 ή έστω το 30 % που απομένει ύστερα από την μεταγλώττιση. Ειδικά εμείς όλοι, όσοι κρατάμε από μια συγκεκριμένη παράδοση και μένουμε βουβοί, αμετάδοτοι πάσχουμε από την έλλειψη μιας κοινής γλώσσας. Και ο αντίκτυπος απ' αυτή την έλλειψη - αν ανεβούμε την κλίμακα - σημειώνεται ακόμη και στην πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα της κοινής μας πατρίδας, της Ευρώπης.

Λέμε και το διαπιστώνουμε κάθε μέρα, ότι ζούμε σ' ένα χάος ηθικό. Κι αυτό, τη στιγμή που ποτέ άλλοτε η κατανομή των στοιχείων της υλικής μας ύπαρξης δεν έγινε με τόσο σύστημα, τόση στρατιωτική θα έλεγα τάξη, τόσον αδυσώπητο έλεγχο. Η αντίφαση είναι διδακτική. Όταν σε δύο σκέλη το ένα υπερτροφεί, το άλλο ατροφεί. Μια αξιέπαινη ροπή να συνενωθούν σε ενιαία μονάδα οι λαοί της Ευρώπης, προσκόπτει σήμερα στην αδυναμία να συμπέσουν τα ατροφικά και τα υπερτροφικά σκέλη του πολιτισμού μας. Οι αξίες μας ούτε αυτές δεν αποτελούν μια γλώσσα κοινή.

Για τον ποιητή - μπορεί να φαίνεται παράξενο αλλά είναι αληθές - η μόνη κοινή γλώσσα που αισθάνεται να του απομένει είναι οι αισθήσεις. Εδώ και χιλιάδες χρόνια, ο τρόπος που αγγίζονται δύο σώματα δεν άλλαξε. Μήτε οδήγησε σε καμία σύγκρουση όπως οι εικοσάδες των ιδεολογιών που αιματοκύλισαν τις κοινωνίες μας και μας άφησαν με αδειανά χέρια. Όμως όταν μιλώ για αισθήσεις δεν εννοώ το προσιτό, πρώτο ή δεύτερο, επίπεδό τους. Εννοώ το απώτατο. Εννοώ τις "αναλογίες των αισθήσεων" στο πνεύμα. Όλες οι τέχνες μιλούν με ανάλογα. Μια οσμή μπορεί να είναι ο βούρκος ή η αγνότητα. Η ευθεία γραμμή ή η καμπύλη, ο οξύς ή ο βαθύς ήχος, αποτελούν μεταφράσεις κάποιας οπτικής ή ακουστικής επαφής. Όλοι μας γράφουμε καλά ή κακά ποιήματα κατά το μέτρο που ζούμε και διανοούμαστε με την καλή ή την κακή σημασία του όρου. Μια εικόνα πελάγους από τον Όμηρο φτάνει άθικτη ως τις ημέρες μας. Ο Rimbaud την αναφέρει σαν mer melee au soleil και την ταυτίζει με την αιωνιότητα. Ένα κορίτσι που κρατάει έναν κλώνο μυρτιάς από τον Αρχίλοχο επιβιώνει σ' έναν πίνακα του Matisse και μας καθιστά πιο απτή την αίσθηση, τη μεσογειακή, της καθαρότητας.

Εδώ αξίζει να σκεφτεί κανείς ότι ακόμη και μια παρθένος της βυζαντινής εικονογραφίας, δεν διαφέρει πολύ. Παρά ένα κάτι ελάχιστο, συχνά, το εγκόσμιο φως γίνεται υπερκόσμιο και τανάπαλιν. Μια αίσθηση που μας δόθηκε από τους Αρχαίους και μια άλλη από τους Μεσαιωνικούς έρχονται να γεννήσουν μια τρίτη που τους μοιάζει όπως το παιδί στους γεννήτορές του.
Μπορεί η ποίηση ν' ακολουθήσει έναν τέτοιο δρόμο; Οι αισθήσεις μες απ' τον αδιάκοπο καθαρμό τους να φτάσουν στην αγιότητα; Τότε η αναλογία τους θα επαναστραφεί επάνω στον υλικό κόσμο και θα τον επηρεάσει.
Δεν αρκεί να ονειροπολούμε με τους στίχους. Είναι λίγο. Δεν αρκεί να πολιτικολογούμε. Είναι πολύ. Κατά βάθος ο υλικός κόσμος είναι απλώς ένας σωρός από υλικά. Θα εξαρτηθεί από το αν είμαστε καλοί ή κακοί αρχιτέκτονες το τελικό αποτέλεσμα. Ο Παράδεισος ή η Κόλαση που θα χτίσουμε. Εάν η ποίηση παρέχει μια διαβεβαίωση και δη στους καιρούς τους durftiger είναι ακριβώς αυτή: ότι η μοίρα μας παρ' όλ' αυτά βρίσκεται στα χέρια μας.

----

Στον μεγάλο Έλληνα ποιητή Οδυσσέα Ελύτη αφιερώνει φέτος το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης (21 Μαρτίου), με αφορμή τη συμπλήρωση των 100 χρόνων από τη γέννησή του, προγραμματίζοντας εκδηλώσεις. Περισσότερα : ΕΔΩ.

Προηγούμενες αναφορές του blog για τον Οδυσσέα Ελύτη:

36 σχόλια:

Roadartist είπε...

Απλά θέλω να διευκρινήσω, ότι δεν σημαίνουν ΤΙΠΟΤΑ οι παγκόσμιες ημέρες για μένα.
Αλλά η φετινή επιλέκτηκε για να τιμηθεί ο Οδυσσέας Ελύτης, ο οποίος τυχαίνει να είναι ένας από τους αγαπημένους μου ποιητές (ίσως ο πιο αγαπημένος).

Για αυτό τα αρκετά, σχετικά με αυτόν αφιερώματα στο blog.

Ήθελα καιρό να παραθέσω την Ομιλία του Ο.Ελύτη κατά την απονομή του Βραβείου Νόμπελ.
Το γνωρίζω πως είναι μεγάλη, αλλά ήθελα να υπάρχει και εδώ.
Σήμερα βρήκα την αφορμή...

Οι εικόνες με στίχους είναι από το ΕΚΕΒΙ για την σημερινή μέρα. Η μέρα ποίησης συμπίπτει και με την αρχή της άνοιξης.

Καλή εβδομάδα σε όλους.

art είπε...

Oute egw paw tis 'pagkosmies meres'
alla kapoies sugkekrimenes opws auti, xairomai pou yparxoun.
Kalo einai na timame toys poihtes. Estw kai me aformi tetoies meres.
O elitis poli agapimenos. Kai i omilia tou gemati sofia.

arcobaleno είπε...

H agapi sou gia ton Eliti einai gnwsti. Poli xairomai pou ypirxan tetoioi poihtes. Makari oloi na eixane ti diki tou matia gia ti zwi. Ta biblia tou stin bibliothiki exoun jexwristi thesi. Se filw :)

Βαρθακούρης είπε...

Ποστς για τον Ελύτη, όπως και για άλλους ποιητές, είναι πάντα ευπρόσδεκτα!
Καλή εβδομάδα!

Hfaistiwnas είπε...

Τα μάτια μου κλείνουν, αύριο θα διαβάσω το άλλο μισό!

Καλό βράδυ!

VAD είπε...

Ὁ μικρὸς Ναυτίλος

Ὅτι μπόρεσα ν΄ ἀποχτήσω μία ζωὴ ἀπὸ πράξεις ὁρατὲς γιὰ ὅλους, ἑπομένως νὰ κερδίσω τὴν ἴδια μου διαφάνεια, τὸ χρωστῶ σ΄ ἕνα εἶδος εἰδικοῦ θάρρους ποὺ μοῦ ῾δωκεν ἡ Ποίηση: νὰ γίνομαι ἄνεμος γιὰ τὸ χαρταετὸ καὶ χαρταετὸς γιὰ τὸν ἄνεμο, ἀκόμη καὶ ὅταν οὐρανὸς δὲν ὑπάρχει.

Δὲν παίζω μὲ τὰ λόγια. Μιλῶ γιὰ τὴν κίνηση ποὺ ἀνακαλύπτει κανεὶς νὰ σημειώνεται μέσα στὴ «στιγμή» ὅταν καταφέρει νὰ τὴν ἀνοίξει καὶ νὰ τῆς δώσει διάρκεια. Ὁπόταν, πραγματικά, καὶ ἡ Θλίψις γίνεται Χάρις καὶ ἡ Χάρις Ἄγγελος· ἡ Εὐτυχία Μοναχὴ καὶ ἡ Μοναχὴ Εὐτυχία.

μὲ λευκές, μακριὲς πτυχὲς πάνω ἀπὸ τὸ κενὸ ἕνα κενὸ γεμάτο σταγόνες πουλιῶν, αὖρες βασιλικοῦ καὶ συριγμοὺς ὑπόκωφου Παραδείσου.

Μικρή συνεισφορά στο ωραιο αφιέρωμα σου...

Καλή εβδομάδα...

Ανώνυμος είπε...

To kalutero tropo brikes!
paw na dw kai ta alla afierwmata sou! :)

ART-TRAVELLER είπε...

Πραγματικά μεγάλος και αγαπημένος , συγχαρητήρια για τις πάντα ενδιαφέρουσες σου αναρτήσεις !!!
Καλή εβδομάδα !!!

b.b.s. είπε...

Μου άρεσε πολύ ο συνδιασμός με τα στιχάκια του ΕΚΕΒΙ. Έξυπνη ιδέα.
Λογικά θα έχουν γεμίσει το μετρό με στίχους του; Ωραία.. :)

Roadartist είπε...

@ art : O Ελύτης είναι πολύ αγαπημένος μου ποιητής, οπότε δε μπορούσε να μην υπάρξει σχετική αναφορά εδώ σήμερα :)

Roadartist είπε...

@ arcobaleno : Παηγοριά και όνειρο είναι οι ποιητές. Μακάρι δες λες τίποτα.. Και στη δική μου επίσης :) .. σε φιλώ..

Roadartist είπε...

@ Βαρθακούρης : Καλή εβδομάδα, επίσης!

Roadartist είπε...

@ Hfaistiwnas : Ηφαιστίωνα!!!! Γέλασα πολύ :) δεν χρειάζεται, μόνο όποτε θα έχεις διάθεση, και χρόνο :) Φιλιά!

Roadartist είπε...

@ VAD : Υπέροχη συνεισφορά! Ο Μικρός Ναυτίλος από τα πιο αγαπημένα μου βιβλία :)

Roadartist είπε...

@ Ανώνυμος : να είσαι καλά!


@ ART-TRAVELLER : να είσαι καλά ταξιδευτή της τέχνης, χαρά να τα λέμε.. πόσο μάλλον για τέτοια θέματα :)

Roadartist είπε...

@ b.b.s. : Το πρωί πάντως δεν είδα κανένα στο μετρό.. Ίσως να έτυχε.. δε ξέρω.. Καλημέρα σου!

Ιω είπε...

Θα καρώ μοναχός των θαλερών πραγμάτων
Σεμνά θα υπηρετώ την τάξη των πουλιών
...

Καλή άνοιξη -αθέατος ο Απρίλης ακόμα...

eleni είπε...

Road,σοφά λόγια του μέγιστου ποιητή μας,ειδικά στις μέρες παρακμής που περνούμε.
Ευχαριστούμε που μας τα θύμισες!
Φιλιά!

ξωτικό είπε...

Τι να πρωτοκρατήσω;;
Ότι
"ο ωφελιμισμός δεν άφησε τα μάτια των ανθρώπων ανοιχτά όσο χρειάζεται."

αλλά και ότι...." η τέχνη είναι η μόνη εναπομένουσα πολέμιος της ισχύος που κατήντησε να έχει στους καιρούς μας η ποσοτική αποτίμηση των αξιών"

Ή μήπως οτι " η χώρα μας
είναι μικρή σε έκταση χώρου και απέραντη σε έκταση χρόνου."

Σίγουρα θα κρατήσω το

"ότι η μοίρα μας παρ' όλ' αυτά βρίσκεται στα χέρια μας"

και θα σου αφιερώσω με πολύ αγάπη το :

"Από τον στοχασμό σου πήζει ο ήλιος μές το ρόδι κι ευφραίνεται."


Καλή άνοιξη Αρτιστούλι μου !!!

Roadartist είπε...

@ Ιω : Αθέατος ο Απρίλης... μα σε λίγες μέρες θα έρθει και μαζί του η άνοιξη.. Ευχαριστώ πολύ για την παράθεση των στίχων..

Roadartist είπε...

@ eleni : Να είσαι καλά Ελένη, νομίζω πως αξίζει - ειδικά τέτοιες περίεργες εποχές - να σκύβουμε πάνω από το έργο των ποιητών (και του Ελύτη αλλά και τόσων άλλων) και να το (ξανα) διαβάζουμε... Έχουν πολλά να μας δώσουνε..

Roadartist είπε...

@ ξωτικό : Πολύ εύστοχα όλα όσα συγκράτησες! (Χάρηκα που και κάποιος κάθησε να διαβάσει όλη την ομιλία.. :) :) :)..) Η ποίηση πρέπει να είναι ένας 'διαφανής' χώρος.. και να τον προσεγγίζουμε κυρίως με τις αισθήσεις.. Όντως που να πρωτοσταθείς σε αυτή την ομιλία..κάθε φράση και χιλιάδες νοήματα.. Ο ωφελισμός κυριαρχεί παντού και σήμερα. Και σε αρρωστημένο επίπεδο. Την τέχνη έτσι ακριβώς την αισθάνομαι, ως τη "μόνη εναπομένουσα πολέμιος της ισχύος που κατήντησε να έχει στους καιρούς μας η ποσοτική αποτίμηση των αξιών".. και δίχως υπερβολή αυτή με κρατά.. ακόμη.. Τόσα νιώθω να εισπράττω.. σαν τη μόνη ουσία..

Εξίσου αγαπημένη και η παρατήρηση του για την συνέχεια της ελληνικής γλώσσας..

"Μου εδόθηκε, αγαπητοί φίλοι, να γράφω σε μια γλώσσα που μιλιέται μόνον από μερικά εκατομμύρια ανθρώπων. Παρ' όλ' αυτά, μια γλώσσα που μιλιέται επί δυόμισι χιλιάδες χρόνια χωρίς διακοπή και μ' ελάχιστες διαφορές."

Φιλάκια πολλά :)

KitsosMitsos είπε...

Τότε που είχαμε πνευματικούς ανθρώπους...

ΓΙΑΝΝΑ είπε...

Οι παγκοσμιες ημερες δεν εκφραζουν τιποτα,μονο την ματαιοδοξια καποιων ανθρωπων και την ελλειψη φαντασιας.Αλλα η ποιηση ειναι αλλο πραγμα και ο Ελυτης μοναδικος.
Πολυ καλα εκανες και τον αναφερεις.
Καλη εβδομαδα

Σκουλουκούιν είπε...

Πολύ σημαντικά, ελπίζω να βρω χρόνο να τα ξαναδιαβάσω. Ένα άνθρωπος που λατρεψε τον ήλιο και το φως... και την Ελλάδα. Όπως γράφει στα ανοικτά χαρτιά, "εγώ που ήμουνα στον ελάχιστο βαθμό πατριώτης, αγάπησα στο μέγιστο βαθμό την ελλάδα".

Άστρια είπε...

Ο πιο αγαπημένος από τους αγαπημένους!

Την είχα ξαναδιαβάσει την ομιλία, όμως σήμερα βρήκα την ευκαιρία και την ξαναδιάβασα εδώ, ρουφώντας λέξη προς λέξη σαν να ήταν από το νέκταρ των θεών ή σαν άγια κοινωνία (όπως άλλωστε είναι και η ποίηση) και πολλές φορές ξαναδιαβάζοντας μια πρόταση από την αρχή.

Και στα λόγια αυτά δεν με χωράει να σχολιάσω τίποτα!

Ένα τεράστιο Ευχαριστώ!
Σε φιλώ:)

nikiplos είπε...

καλησπέρα...

τι να πει κανείς για τον Ελύτη... ένας από τις λίγες σταθερές αυτού του τόπου. Αυτόφωτος ήλιος η ποίηση, οι στίχοι του το βλέμα του, οι εικόνες που αναδύονται.

Αυτό που μου αρέσει στην ποίησή του, είναι ότι δεν χάνεται στις λεπτομέρειες και στις πιστές αποτυπώσεις των -ισμών, αλλά αμείλικτη οξύνει, ψηλώνει το νου...

Αποτυπώνει τη ζωή, την Ελλάδα και τις αλήθειες της τόσο όμορφα που δεν θέλει κανείς άλλο από αυτό.

Ακόμη και σήμερα που η Ελλάδα κλονίζεται στους παγκόσμιους κλυδωνισμούς:
"πολλά δεν θέλει ο άνθρωπος να 'ν' ήμερος να 'ν' άκακος".
μεστή λιτή σοφία...

Όσο για την ποίηση τίποτε δεν την απέδωσε ομορφότερα απο την ταινία "il Postino".

φιλιά, καλό βράδυ

Elva είπε...

Φιλη μου Road

Ισως ο Ελυτης να ειχε ξενιτευτει αν εβλεπε τι συμβαινει πια στη χωρα του οπως και σε πολλες αλλες χωρες, ειναι η αληθεια. Καμμια χωρα δεν ειναι αυτο που πιστευαμε, μικροι και ειναι πολλα που φταινε. Δεχθηκαμε εκπτωσεις σε ολα τα ηθικα ζητηματα και στις αξιες μας και αφησαμε να ξεπουληθουν ολα, δυστυχως!

Διονύσης Μάνεσης είπε...

Σαν λυτρωτικό φαίνεται, να καθαρίζει ο νους μας με το λαγαρό λόγο των ποιητών. Την έχουμε ανάγκη αυτή την καθαρότητα. Και δε θα τα βάλω με την παγκόσμια μέρα που της ανοίγει την πόρτα. Απ' αυτήν άλλωστε τρύπωσαν τόσα ωραία πράγματα σήμερα, μαζί και η ανάρτησή σου.
Φιλιά:-)

Roadartist είπε...

@ KitsosMitsos : σαν να λιγόστεψαν αρκετά τελευταία..

Roadartist είπε...

@ ΓΙΑΝΝΑ : ..Η αληθινή ποίηση είναι θέμα ψυχής.. για αυτό και έχει τεράστια δύναμη για όσους μπορούν να την διαισθανθούν..

Roadartist είπε...

@ Σκουλουκούιν : Αυτό αγάπησα στον Ελύτη .. την αγάπη του για το φως και τη θάλασσα.. και μπόρεσε μοναδικά να εκφράσει όλα όσα είχα στη ψυχή όταν τον διάβαζα.. Πανέμορφη η φράση που άφησες..

Roadartist είπε...

@ Άστρια : Συμφωνώ. Ο πιο αγαπημένος από τους αγαπημένους. Έζησε τη ζωή του γεμάτος.. και χάρηκε το αιγαίο.. Δικά μου τα ευχαριστώ φίλη άστρια. Όπως δεν σχολιάζεται έτσι και η αγάπη για την ποίηση του δεν περιγράφεται εύκολα.

Roadartist είπε...

@ nikiplos : Μέσα από τα έργα του - τολμώ να πω νικιπλέ - φαίνεται μια Ελλάδα που χάνεται.. και σιγά, σιγά πεθαίνει.. Φαίνεται ότι αγαπήσαμε..
Και φυσικά σοφία.. μέσα σε μια μοναδική απλότητα..

Roadartist είπε...

@ Elva : Σκληρό αλλά αληθινό. Δε ξέρω αν θα είχε μεταναστεύσει, μια κατάθλιψη ίσως να μην την είχε γλυτώσει όμως..ούτε και αυτός.. Δυστυχώς έτσι είναι. Φιλιά.

Roadartist είπε...

@ Διονύσης Μάνεσης : Σε αυτά επιστρέφουμε για να βρούμε την λύτρωση.. Αυτή τη μοναδική καθαρότητα που πλέον μόνο σε αυτά τη βρίσκεις. Σε ευχαριστώ πολύ Διονύση μου.. μάλλον τώρα έχουμε περισσότερο από ποτέ ανάγκη τους ποιητές..

Related Posts with Thumbnails