21 Ιανουαρίου 2024

Καστροπολιτεία Μονεμβασιάς: Το «πέτρινο καράβι» του Γιάννη Ρίτσου

Καστροπολιτεία Μονεμβασιάς 



«Κυρά Μονοβασιά μου, πέτρινο καράβι μου. 
Χιλιάδες οι φλόκοι σου και τα πανιά σου. 
Κι όλο ασάλευτη μένεις 
να με αρμενίζεις μες στην οικουμένη» 
έγραψε ο Γιάννης Ρίτσος για τον τόπο του.

Ταξίδι στην Μονεμβασιά, μια από τις πιο καλοδιατηρημένες καστροπολιτείες στην Ελλάδα,  στην ανατολική Πελοπόννησο στη Λακωνία.


Μπροστά στην ομορφιά της, τα λόγια είναι περιττά. Περπατώντας θα σταθείς σε εκκλησίες, αυλές, πυργόσπιτα, αρχοντικά, στριφογυριστά καλντερίμια, δαιδαλώδη σοκάκια που σου μεταφέρουν την ατμόσφαιρα αυτού του οικισμού, ο οποίος από τα βυζαντινά χρόνια μέχρι το 19ο αιώνα διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην ιστορία της περιοχής.


Απόκρημνα βράχια και τείχη όπου ο επισκέπτης δε χορταίνει να στέκεται και να ατενίζει προς την ανοικτή θάλασσα.


Γεμάτη με γάτες, καθόλου τυχαίο, αυτά τα πλάσματα ξέρουν πού να σταθούν.

Η περιήγηση στα στενά της βυζαντινής αυτής καστροπολιτείας είναι μια μοναδική εμπειρία, σαν να ζωντανεύουν εικόνες, καρτ ποσταλ μπροστά σου.


Επιζητάς να χαθείς στα δρομάκια αυτού του ιστορικού οικισμού που κάποτε «φιλοξενούσε» τους αυτοκράτορες του Βυζαντίου. Σήμερα έχει δεκάδες πανέμορφα μαγαζάκια και καταλύματα που ικανοποιούν και τον πιο δύσκολο επισκέπτη. 

Στα στενά της Μονεμβασιάς δεν επιτρέπονται τα αυτοκίνητα, οπότε να είστε προετοιμασμένοι για αρκετό περπάτημα. 

Οικία Γιάννη Ρίτσου


Καθώς μπαίνεις στην είσοδο της καστροπολιτείας, αν θα στραφείς προς τα αριστερά θα οδηγηθείς στο σπίτι του Γιάννη Ρίτσου, το οποίο βρίσκεται σε εξαιρετικό σημείο με πανοραμική θέα προς το κάστρο και τη θάλασσα.


 Ο Ρίτσος πέρασε στην Μονεμβασιά όλα τα παιδικά του χρόνια. Τελείωσε το δημοτικό στη Μονεμβασιά, πήγε γυμνάσιο στο Γύθειο και το 1925 μετακόμισε στην Αθήνα. 


Σε αυτό το σπίτι ο Γιάννης Ρίτσος,
 έγραψε τα πρώτα του ποιήματα.

Στέκεσαι στο μπαλκονάκι του σπιτιού και αντικρίζεις από εκεί, όσα έβλεπε και εκείνος. 
Η θέα κόβει την ανάσα.


 Η παρουσία του ποιητή είναι έκδηλη σε όλο τον οικισμό. 


Είναι αλήθεια ότι του ταίριαζε αυτός ο τόπος, τον στιγμάτισε, τον καθόρισε. 

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού, η οικία του Γιάννη Ρίτσου πρόκειται να μετατραπεί σε μουσείο. 


Τόπος με μοναδική αύρα, ανοίγει την ψυχή σου.

Πορτέλλο



Αν ακολουθήσεις ένα μικρό, κρυμμένο άνοιγμα στη νότια πλευρά των τειχών, θα οδηγηθείς στο Πορτέλλο, γραφικό λιμανάκι, παλιά λειτουργούσε ως σημείο ανεφοδιασμού του κάστρου.


Σήμερα προσφέρει την εμπειρία του να κολυμπά κανείς στη σκιά της Καστροπολιτείας της Μονεμβασίας.

Άνω Πόλη



Να περπατήσετε, να φτάσετε ψηλά στην Άνω Πόλη και να σταθείτε στη σκιά της υπέροχης ελιάς στο προαύλιο του ιστορικού Ναού της Αγίας Σοφίας.


Αγία Σοφία

Ο μεγαλοπρεπής Ναός κτίστηκε το 12 αιώνα (1149-1150). Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές, ήταν αφιερωμένος στην Παναγία Οδηγήτρια. Μετά την επανάσταση του 1821 αφιερώθηκε στην Σοφία του Θεού, επειδή θεωρήθηκε πιστό αντίγραφο της Αγίας Σοφιάς στην Κωνσταντινούπολη. 


Η ανάβαση ίσως να φοβίζει κάποιους, καθώς σε κάποια σημεία το έδαφος είναι ολισθηρό, όμως αξίζει να την κάνετε με προσοχή και να φτάσετε στην κορυφή του βράχου. 


Η ομορφιά, τα κτίσματα, η θέα από ψηλά θα σας ανταμείψει με το παραπάνω.


Από εδώ η ματιά σας θα αγκαλιάσει όλη τη Μονεμβασιά. Η ψυχή θα ανασάνει.


Καράβια. Πανιά. Μια μαγευτική απλωσιά προς τη θάλασσα. 


Η Μονεμβασιά είναι γνωστή και ως το «Γιβραλτάρ της Ελλάδας». 
Καθώς λέγεται ότι σε σμίκρυνση είναι ίδια με το βράχο του Γιβραλτάρ. 
Ο βράχος όπου βρίσκεται σήμερα αποκολλήθηκε από τη στεριά από έναν σεισμό το 375 μ.Χ.


Καλντερίμια, στοές, πολεμίστρες,  
οι εποχές ζωντανεύουν, αλλάζεις μαζί και εσύ.


Αν αφήσεις ελεύθερη τη φαντασία σου, θα ταξιδέψει στο χρόνο.

Ο Φάρος της Μονεμβασιάς



Διαδρομή ως το Φάρο. 


Περιλαμβάνει την παλαιά πέτρινη κατοικία του φαροφύλακα, το φαρόσπιτο, τον πύργο του φάρου, μικρότερα βοηθητικά κτίσματα και παρακολουθήματα της κατοικίας όπως η στέρνα και πέτρινος φούρνος. 


Το μυαλό γεμίζει και εδώ με σκέψεις και γεννά ιστορίες...
Και δε σταματά να πλάθει καινούργιες.

Βιβλιοπωλείο Μικροί Γαλαξίες



Σε κάθε τόπο αγαπώ να επισκέπτομαι τα βιβλιοπωλεία.  Στη Μονεμβασιά επισκεφτήκαμε το εξαιρετικό νέο βιβλιοπωλείο "Μικροί Γαλαξίες" . Καλαίσθητο και ποιοτικό. Βρίσκεται εκτός των τειχών, σε κεντρικό σημείο. Αν βρεθείτε στην Μονεμβασιά αξίζει να το αναζητήσετε.


Όπου και αν ταξιδέψουμε, δεν σταματάμε να κουβαλάμε μαζί την αγάπη για τα βιβλία και να φροντίζουμε να την συνδυάζουμε με ανθρώπους, αφορμές να την ενδυναμώνουμε.

Βράδυ στην Πλατεία της Μονεμβασιάς



Η μαγεία της Μονεμβασιάς, το βράδυ...


Να καθίσεις να πιεις ένα κρασί, κάτω από το πιο έναστρο νυχτερινό ουρανό που έχεις δει. Συνειδητοποιώντας ότι ο άνθρωπος μπορεί να είναι αληθινά ευτυχισμένος μόνο κοντά στο στοιχείο του, στη φύση και στην ηρεμία της. Εκεί μπορεί να γευτεί και να νιώσει διαφορετικά. Μπορεί να ερωτευτεί, να αφεθεί στα συναισθήματα και στον άλλο. 


Βράδυ στην κεντρική πλατεία. 
Συναυλία του Ross Daly.


«Προχωρούσα κοιτάζοντας τον περήφανο βράχο και δεν τον χόρταινα. Μα, πόσο πιο άγριος, επιβλητικός και ολομόναχος είναι ο γρανίτης τούτος, το Γιβραλτάρ της Ελλάδας! Τη νύχτα μού φάνηκε σαν φοβερό θεριό που ενεδρεύει, σήμερα στο φως της αυγής έλαμπε σαν γιγάντιο αμόνι πάνω στα νερά. Οι άνθρωποι που κατοικούσαν τον βράχο τούτον στάθηκαν πάντα περήφανοι. Ο αέρας, η θάλασσα, η μοναξιά, η φτώχεια σφυροκοπούσαν μέρα-νύχτα την ψυχή τους», έγραψε κάποτε ο Νίκος Καζαντζάκης για τη θρυλική καστροπολιτεία της Μονεμβασιάς.



Οι εποχές αλλάζουν, η ιστορία σαν οδοστρωτήρας σκορπάει στιγμές, ζωές, αλλά και όμως σαν κάτι να μένει, αν σταθείς, θα αφουγκραστείς βήματα, αντίλαλους, σκιές.  

Η Μονεμβασιά είναι έρωτας. 
Είναι άνοιγμα. Σε σένα, στον άλλο.


Μονεμβασιά

Φάρος Μονεμβασιάς

4 σχόλια:

  1. Ειλικρινά, καλή μου φίλη, θέλω να σε ευχαριστήσω με την καρδιά μου, για το υπέροχο τούτο οδοιπορικό σ' αυτή τη μοναδική καστροπολιτεία. Αυτόν τον θησαυρό, που ευτυχώς επιβίωσε του χρόνου και της ασχήμιας των κρατούντων και μένει στις μέρες μας ολοζώνταντος.
    Με την περιήγησή σου αυτή έμαθα πράγματα που δεν ήξερα. Έμαθα για το Ρίτσο, για την ιστορία της πολιτείας, είδα τα στενάκια, τα απόλαυσα.
    Δυστυχώς δεν έχω πάει ποτέ και δεν ξέρω αν θα τα καταφέρω. Με ταξίδεψε όμως η αφήγησή σου.
    Να έχεις τις ευχές μου για μια καλή χρονιά, με υγεία και δημιουργία.
    Την καλησπέρα μου.
    https://giannispitarokilis.wordpress.com/

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Θα τα καταφέρεις, αρκεί να το βάλεις στο πρόγραμμα, δεν είναι τόσο ακατόρθωτο. Αξίζει πολύ θα σε γαληνέψει. Χαίρομαι πολύ που σε ταξίδεψα, ευχαριστώ και εγώ!

      Διαγραφή
  2. Καλημερένια φίλη μου!

    Τί όμορφο οδοιπορικό! Πόσα πράγματα ανασύρθηκαν στη μνήμη μου...
    Στη βουλή των εφήβων (β λυκείου) γνώρισα μία κοπέλα με καταγωγή τη Μονεμβασιά. Το επόμενο καλοκαίρι με κάλεσε στο σπίτι της όπου και φιλοξενήθηκα για μερικές ημέρες. Σπίτι ενός ζωγράφου, ο πατέρας της, από πέτρα και ξύλο με θέα το απέραντο γαλάζιο του ουρανού και της θάλασσας.

    Εκεί για πρώτη φορά έμεινα κατάπληκτη να κοιτάζω τον έναστρο ουρανό. Ήταν ακριβώς όπως το περιγράφεις "κάτω από το πιο έναστρο νυχτερινό ουρανό που έχεις δει". Λες και δεν είχα ξαναδεί ποτέ τέτοιο έναστρο ουρανό στη ζωή μου. Και η αλήθεια είναι πως από τότε, δε ξανάδα. Και θυμάμαι τόσο έντονα τη σκέψη που είχα κάνει, δηλαδή τη συνειδητοποίηση ότι ο Ρίτσος δε θα μπορούσε να είχε γράψει τη Σονάτα του σεληνόφωτος αν δεν ήταν τούτος ο τόπος βίωμά του. Και φυσικά δεν είναι μόνο η Σονάτα.. Σε ευχαριστώ για όλα όσα περιέγραψες, χαίρομαι γιατί διάβασα όλα όσα βίωσα μέσα από τα δικά σου μάτια και για όλες εκείνες τις αναμνήσεις που δε χωρούν να γραφούν εδώ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλημέρα... Πολύ όμορφο σχόλιο. Η αλήθεια είναι πως όντως δεν έχω δει ξανά τόσο έντονο έναστρο ουρανό κ αυτό έχει να κάνει με το ότι δεν είχε φωτα στο κάστρο. Ήταν απόλυτα ερωτευσιμο, μεσταγωγικό, ήρεμο βράδυ. Είδες πόσο δύναμη έχουν οι αναμνήσεις, νομίζεις πως χάνονται, αλλά ζουν πάντα μέσα μας. Για αυτό και έχει τόσο αξία να ταξιδεύουμε, να ζούμε, να μη χάνουμε ευκαιρίες, τι μένει άλλο τελικά...;

      Διαγραφή